H. Sinan Keleştemur

Eğitim; her insanın yaşadığı yer, sahip olduğu cinsiyet, ait olduğu ırk farkı gözetilmeksizin uluslararası kabul görmüş bir ihtiyaçtır. Birleşmiş Milletlerin ortak kararı ile varılmış yargı üzere 15-24 yaş arası insanlar “genç” olarak kabul edilmektedir. Yine Birleşmiş Milletlerin kararı üzere küresel bir mesele halini almış ve sürdürülebilir gelişme amaçları arasında bulunan ücretsiz, ulaşılabilir, kaliteli eğitim haklarının tesis edilmesi her dünya ferdi için yaşamsal bir ihtiyaçtır. Yazarlar bu ihtiyacı ortaya koydukları eserler ile gündemde tutmayı başarmışlardır. Italo Calvino, Varolmayan Şövalye esrinde sıkıcı ve günah dolu şato hayatı sonrası savaşlarda geçirdiği ömrünün kefareti olarak rahibe olmaya karar vermiş genç bir kadın karakter olan Bradamante ile genç yaşlarında aklı fikri savaşta olan intikam tutkusu ile yanan genç bir erkek karakter olan Rambaldo üzerinden farklı sosyal ortamların eğitim kalitesine olan etkisini ele almıştır. İsmet Özel, Jazz şiiri ile içinde bulunduğu sosyalojik yapıda sahip olduğu yerin idrak çabasını aldığı eğitim üzerinden kendine açıklamaya çalışan bir genci ele almıştır. İki eserde de iç monolog; varolmayan şövalyede daha belirgin bir şekilde görülen karşılaştırma teknikleri ile okuyucuya gençlerin kaliteli eğitime olan ihtiyacı aktarılmıştır.

Calvino, eğitimdeki kaliteyi toplumsal cinsiyet anlayışındaki farklar ile açıklamıştır. Eserinde soylu ailelerden gelen ve kendi tabiriyle dünyadan uzakta sürekli dört duvar arasında yaşam sürmüş olan Bradamente’nin eğitimi için öncelikle hikayenin yer aldığı ve daha çok insan gücünün ön planda olduğu Ortaçağ Avrupası’nın tasviri gereklidir. Eğitimi, dönem içerisinde içinde bulunduğu sosyolojik yapının bir kadına verdiği değer ile açıklanacak olursa el işleri ve dini bilgiler ile kısıtlı kalmaktadır. Bu da yine Calvino’nun tabiriyle Bradamente’yi bir köy kızı haline getirmektedir. Soylu bir aileye sahip Rambaldo eserde detaylı bilgi verilmemiş olsa da geliştirdiği ve sahip olduğu yetenekler üzerinden yapılan çıkarımlarla aldığı eğitim kalitesinin klasik Ortaçağ Avrupa’sında alınabilecek eğitimin üstünde olduğu söylenebilir. Savaş sanatlarında uygulamalı bilgisininden çok teorik bilgisi ile ön plana çıkmaktadır. Aldığı eğitimin Bradamente karakterinin aldığı eğitimden farkı ise daha çok yaşama tutunmak odaklı eğitim olduğu söylenebilir. Bradamente’nin eğitimi ise yalnız başına hayata tutunmak için yeterli olmayan becerilerden oluşan bir eğitim olduğu görülmektedir.

Özel, eğitimdeki kaliteyi içinde bulunduğu modern ortam içerisindeki genç bir erkek üzerinden açıklamıştır. Bir ülke vatandaşı olan bu bireyin eğitime olan ulaşılabilirliği eser içerisinde detaylı bir şekilde verilmemiş olsa da bireyin de bilincinde olduğu kendisinden beklediği ve beklenilenler ile aldığı eğitim hakkında yorum yapmak mümkündür. Kendisinden beklediğini ve beklenenleri yerine getirebilmek için içinde bulunduğu sosyal yapının bir parçası olarak aldığı eğitim kalitesinin en üst düzeyde olması gerekmektedir. Şiirin sonunda bulunan “…bilmem gerek…” ifadesinin isteklere karşılık olarak üretilmiş bir ihtiyaç olduğu görülmüştür. Kaliteli eğitimin bir zorunluluk halini aldığı modern dönem ile beraber insanların, sorumluluklarını yerine getirmek odaklı bir eğitime sürüklendiği ele alınmıştır. Aldığı eğitimin kalitesinden şüphe duymadığını hissettiren anlatıcı için sorgulamak bir haykırış olarak okuyucuya aktarılmıştır. Cinsiyetler arası karşılaştırmaya tabi tutmaya müsait olmayan eserde anlatıcı, eğitimin kalitesini sorgulamaktan çok aldığı eğitimin içeriğini sorgulamaya evrilmiş modern çağ gencini incelemiştir.

Sonuç olarak iki eser de kaliteli eğitimin esaslarına vurgular yapmaktadır. Çağlar arası farkın eğitimin kalitesinde yapmış olduğu değişiklik incelendiğinde, kalitedeki ilerlemenin teknoloji ile gerçekleştiği görülmüştür. Belirli amaçlar ve sorumlulukları doğrultusunda yetiştirilen ve eğitim kalitesi arttırılması hedeflenen gençlerin eğitim kalitesinin artmasıyla hizmet ettiklerindeki artışın doğru orantılı olduğu görülmektedir. Eğitim kalitesindeki yetersizlik çağlar boyunca eksiğini kapatmıştır. Cinsiyetler arası eğitim kalitesinin eğitimin verilme amacıyla değişiklik gösterdiği görülmüştür. Çağlar sonra eğitimin ulaşılabilrliği ve ücretsiz olması yolunda önemli adımlar atılmıştır