H. Sinan Keleştemur

Obsesif kompulsif bozukluk, bireyin sürekli tekrarladığı düşünceleri, hisleri ve davranışları üzerinde kontrolsüzlüğü ve tekrarlamadığı durumda anksiyete olarak sonuçlanan bir kişilik bozukluğudur. Enstrumental, Birkan Keskin tarafından kaleme alınmış eleştirel bir şiirdir. Şair “siyah” sıfatıyla donatılmış şiir kişisini, şairin poetikasının bir unsuru olarak karanlık ve obsesif kompulsif kişilik bozukluğuna sahip olarak tasarlanmıştır. Siyah kelimesini şiirde negatif düşünce ve hal olarak kullanan şair, daha ilk mısrasında kederini siyah bir nehre benzetmiştir.

Şiir kişisi kederiyle beraber her kaybettiği kimseden biriken meleklerden de kurtulmayı isterken siyah nehrin melekleri de almasını istemektedir. Bu durumun küçük yaşta temizi ve kirliyi beyaz ve siyah olarak tanımlayan topluma yansıması, meleklerin siyah nehirle uzaklaştırılması üzerinden bir çatışma ortamı oluşturmaktadır. Çocuklara ebeveynleri tuvalet eğitimi verirken kullandıkları ayrıştırıcı bu yöntemin obsesif kompulsif bir kişilğe olan yansıması bu şiir özelinde: geleceği için obsesif bir halde belirlediği ritüelleri tekrar etme davranışı ile sonuçlanmaktadır. Şiir kişisi kirli siyahtan kaçıyorken biriktirdiği temiz ve beyaz melekleri de artık hayatında istememektedir. İkinci dizede bu çatışma simsiyah bir engerek ile kış mevsimi üzerinden anlatılırken kış mevsiminin zorlayıcılığına göğüs germenin ayakta kalmak için gerekli olduğu ele alınmaktadır ve şiir kişisi muhatabına kışı yaşamadığını söylemesiyle hayatın zorluklarını görmemiş bir kimseye olan hitabetini vurgulamaktadır. Bu noktada siyahın ve beyazın çatışmasını güneşin altında çalışan kimse ve ofiste çalışan kimse üzerinden yorumlamak mümkündür. Güneşin altında çalışmanın nedenleri üniversite tahsili yapmamış olmak ve yönetici konumunda bulunmamak durumu olarak açıklanırken sonuçları: ailesi yanında büyümüş ve dünyanın zorlukları ile karşılaşmamış bir bireyden daha koyu bir ten rengine sahip olmaktır. Şairin “siyah” üzerinden insanın nevrozlarının bilincine varmadan saplantılı bir şekilde davranışlarını dile getirirken yolunda gitmeyenler anksiyete olarak sonuçlanmaktadır.

Sonuç olarak Birkan Keskin’in Enstrumental adlı şiirinde obsesif kompulsif bozukluklara sahip şiir kişisini “siyah” kelimesi etrafında şekillendirilmiştir. Şair toplumun nevrozlarının bilincinde olmadan karşılaştığı anksiyetenin kontrol altında tutulamamasının sonuçlarını ve bunun duygu durumuna yansımasından bahsetmiştir.